{"id":12309,"date":"2018-09-14T13:07:04","date_gmt":"2018-09-14T16:07:04","guid":{"rendered":"http:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/?p=12309"},"modified":"2018-09-14T13:42:10","modified_gmt":"2018-09-14T16:42:10","slug":"bartolina-sisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/","title":{"rendered":"Bartolina Sisa"},"content":{"rendered":"<p>Bartolina, como muchas j\u00f3venes, creci\u00f3 en su ayllu y era tejedora e hilandera de caito hasta que conoce a Tupac Katari, con quien despu\u00e9s se casar\u00eda. Junto a Tupac Katari, en la zona de La Paz organizan a los aymaras en su lucha contra el yugo espa\u00f1ol.<\/p>\n<p>Entre muchas acciones realizadas se destaca el cerco a la ciudad de La Paz, en 1781, que se extendi\u00f3 por m\u00e1s de 100 d\u00edas y donde se anotan una victoria a favor. Bartolina no era una m\u00e1s. Fue ella quien demostr\u00f3 liderazgo al formar y organizar batallones ind\u00edgenas y grupos de mujeres colaboradoras de la resistencia a los espa\u00f1oles. Su valor y sus haza\u00f1as est\u00e1n mencionados en las historias escritas del Sitio de La Paz y de Sorata en donde tom\u00f3 parte activa. Esa fuerza y tes\u00f3n de esta gran luchadora aymara es la que ha trascendido la historia.<\/p>\n<p>En el mes de julio de 1781, Bartolina Sisa es apresada y un 5 de septiembre de 1782 es sentenciada a muerte junto a su cu\u00f1ada Gregoria Apaza, otra gran hero\u00edna aymara. La sentencia le\u00edda aquel 5 de septiembre de 1782, muestra claramente la magnitud de la ejecuci\u00f3n y el posterior simbolismo adquirido en la imagen de esta hero\u00edna de la historia boliviana: \u201cA Bartolina Sisa Mujer del Feroz Juli\u00e1n Apaza o Tupaj Catari, en pena ordinaria de Suplicio, que sea sacada del Cuartel a la Plaza mayor atada a la cola de un Caballo, con una soga al Cuello y plumas, un aspa afianzada sobre un bast\u00f3n de palo en la mano y conducida por la voz del pregonero a la Horca hasta que muera, y despu\u00e9s se clave su cabeza y manos en Picotas con el r\u00f3tulo correspondiente, para el escarmiento p\u00fablico en los lugares de Cruzpata, Alto de San Pedro, y Pampajasi donde estaba acampada y presid\u00eda sus juntas sediciosas; y despu\u00e9s de d\u00edas se conduzca la cabeza a los pueblos de Ayo-ayo y Sapahagui en la Provincia de Sica-sica, con orden para que se quemen despu\u00e9s de un tiempo y se arrojen las cenizas al aire, donde estime convenir\u201d.<\/p>\n<p>As\u00ed se pretendi\u00f3 amedrentar a los pueblos originarios que se levantaron contra la conquista sanguinaria de los espa\u00f1oles. En su honor se eligi\u00f3 el 5 de septiembre para conmemorar el D\u00eda Internacional de la Mujer Ind\u00edgena.<\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bartolina, como muchas j\u00f3venes, creci\u00f3 en su ayllu y era tejedora e hilandera de caito hasta que conoce a Tupac Katari, con quien despu\u00e9s se casar\u00eda. Junto a Tupac Katari, en la zona de La Paz organizan a los aymaras en su lucha contra el yugo espa\u00f1ol. Entre muchas acciones realizadas se destaca el cerco [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12317,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1699],"tags":[1152,211,1224],"class_list":{"0":"post-12309","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-noticias","8":"tag-bartolina-sisa","9":"tag-pueblos-originarios","10":"tag-vxl-127"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bartolina Sisa - Vamos por la Liberaci\u00f3n<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\",\"@id\":\"\"},\"headline\":\"Bartolina Sisa\",\"datePublished\":\"2018-09-14T16:07:04+00:00\",\"dateModified\":\"2018-09-14T16:42:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/\"},\"wordCount\":408,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1\",\"keywords\":[\"Bartolina Sisa\",\"Pueblos Originarios\",\"vxl 127\"],\"articleSection\":[\"Noticias\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/\",\"name\":\"Bartolina Sisa - Vamos por la Liberaci\u00f3n\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1\",\"datePublished\":\"2018-09-14T16:07:04+00:00\",\"dateModified\":\"2018-09-14T16:42:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1\",\"width\":345,\"height\":377},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/bartolina-sisa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bartolina Sisa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/\",\"name\":\"Vamos por la Liberaci\u00f3n\",\"description\":\"Prensa CR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vamosporlaliberacion.org\\\/crpmlm\\\/author\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bartolina Sisa - Vamos por la Liberaci\u00f3n","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/","twitter_misc":{"Escrito por":"","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/"},"author":{"name":"","@id":""},"headline":"Bartolina Sisa","datePublished":"2018-09-14T16:07:04+00:00","dateModified":"2018-09-14T16:42:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/"},"wordCount":408,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1","keywords":["Bartolina Sisa","Pueblos Originarios","vxl 127"],"articleSection":["Noticias"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/","url":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/","name":"Bartolina Sisa - Vamos por la Liberaci\u00f3n","isPartOf":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1","datePublished":"2018-09-14T16:07:04+00:00","dateModified":"2018-09-14T16:42:10+00:00","author":{"@id":""},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1","width":345,"height":377},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/bartolina-sisa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bartolina Sisa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/#website","url":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/","name":"Vamos por la Liberaci\u00f3n","description":"Prensa CR","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"","url":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/author\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/3846-1.jpg?fit=345%2C377&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12309"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12309\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vamosporlaliberacion.org\/crpmlm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}